Ağustosun son haftası, Ordu'da bir fındık alım yeri. Kapının önünde römork sırası var. Bir üretici on iki çuval getirmiş, ötekisi kardeşinin bahçesinden çıkan fındığı da getirmiş, üçüncüsü "benim vergi numaram yok ki" diyor. Kantarın başındaki eleman tartıyı yazıyor, siz parayı sayıyorsunuz. Akşam muhasebeciniz arıyor: "Bugünkü alımların makbuzları nerede?"
Fındık tüccarıysanız, Samsun'da, Ordu'da ya da Giresun'da hububat veya sebze-meyve topluyorsanız, asıl derdiniz belli: faturası olmayan kişiden mal alıyorsunuz ama bu alımı belgelemek zorundasınız. Bu sayfada o belgenin, yani e-Müstahsil makbuzunun nasıl kesildiğini, Bien Bulut ve Akınsoft ile bunu nasıl kolaylaştırdığımızı soru soru anlatıyoruz.

"Çiftçi fatura kesemiyor, ben ne yapacağım?"
Bize en sık gelen soru bu. Kısa cevap: gerçek usulde vergilendirilmeyen bir üreticiden ürün aldığınızda belgeyi çiftçi değil, alıcı olarak siz düzenlersiniz. Bu belgenin adı müstahsil makbuzu. Kâğıt hâli yıllardır kullanılıyor; elektronik hâli de e-Müstahsil makbuzu. Akınsoft'un e-Dönüşüm sayfası, elektronik makbuzun kâğıt makbuzla aynı hukuki değerde olduğunu belirtiyor.
Bien Bulut'un rehber yazıları da aynı noktaya dikkat çekiyor: makbuzu kesmeden önce üreticinin vergi durumunu kontrol etmek gerekir. Çiftçi bir şahıs şirketi açmış, gerçek usulde fatura kesiyorsa durum değişir. Bu ayrımı kurulumda cari kartlarınızı açarken birlikte yaparız.
"Çiftçinin vergi numarası yok, sadece kimliği var."
Çoğu üreticinin durumu bu. Bien Bulut'un rehberine göre vergi numarası olmayan çiftçi için makbuz T.C. kimlik numarasıyla düzenlenir. Bien Bulut e-Müstahsil'de üreticinin kimlik ve vergi bilgisi sistem üzerinden sorgulanıp doğrulanabiliyor. Kantar başında kimliği yanlış yazmak, akşam yeniden makbuz uğraşına dönüşmez.
"Stopajı ve kesintileri elle hesaplıyoruz, her seferinde şüpheliyiz."
Müstahsil makbuzunda brüt tutardan gelir vergisi stopajı ve bazı durumlarda başka kesintiler düşülür; çiftçinin eline net tutar geçer. Bien Bulut e-Müstahsil planında "stopaj ve kesinti hesaplama" yer alıyor. Bien'in rehber yazılarında Bağ-Kur kesintisinin kimlerden yapıldığı da ayrıca anlatılıyor.
Oranlar ürünün cinsine ve alımın şartlarına göre değişebilir; mevzuat da zaman zaman güncellenir. Bu yüzden sayfaya oran yazmıyoruz. Güncel oranı kurulumda, mali müşavirinizle birlikte programa ayarlarız. Bir makbuzda birden çok ürün varsa, Bien'in rehberi her ürünün vergi durumuna ayrı bakılmasını öneriyor; program satır satır hesap yaptığında bu kolaylaşır.
Sezonda yüzlerce makbuz: sahada ve toplu
Fındıkta hasat ağustos sonunda başlar, eylül boyunca alım yoğundur. Bu birkaç haftada bir yılın makbuzunun büyük kısmı kesilir. Kâğıt koçanla çalışınca hem yazmak uzun sürer hem de koçanlar ay sonunda muhasebeciye eksik gider.
Bien Bulut e-Müstahsil'in öne çıkardığı üç şey bu yoğunluk için:
Sahada makbuz: alım mobil cihazdan kaydedilir. Alım yeriniz köydeyse ofise dönmeyi beklemezsiniz.
Toplu işlem: çok sayıda makbuz aynı anda işlenebilir; günde onlarca üreticiyle çalışan alım yerleri için düşünülmüş.
Belge takibi: kesilen her makbuzun durumu tek ekranda izlenir, makbuz görüntülenir ve indirilir.

"GİB'e ayrıca bir şey bildirecek miyim?"
Bien Bulut'ta günlük müstahsil raporu GİB'e otomatik gönderiliyor. Akınsoft da e-Müstahsil makbuzlarının elektronik saklandığını ve GİB'e raporlandığını yazıyor. Yani akşam portal açıp tek tek giriş yapmazsınız; raporun gidip gitmediğini programdan görürsünüz.
"Makbuzu çiftçiye nasıl vereceğim?"
Burada sık yapılan bir hata var. Bien'in rehberine göre genel uygulamada e-Müstahsil makbuzunun kâğıt çıktısı alınır, alıcı ile üretici bu çıktıyı imzalar ve çiftçiye verilir. PDF'i WhatsApp'tan ya da e-postayla göndermek bilgi amaçlıdır, imzalı nüshanın yerini tutmaz. Bu yüzden kantar yanında bir yazıcı bulundurmanızı öneriyoruz. Elektronik asıl ise sizin sisteminizde saklanır.

"Yanlış makbuz kestim, ne olacak?"
Olur; tutar yanlış yazılır, üretici değişir. Bien'in rehberine göre hatalı e-Müstahsil makbuzu doğru yöntemle iptal edilir ve gerçek işlemi gösteren yeni makbuz kesilir; hatalı belgenin üzerinde değişiklik yapıp kullanmaya devam etmek doğru değildir. İptalin programda nasıl yapıldığını demoda adım adım gösteririz. Aynı rehber bir başka noktayı da vurguluyor: farklı üreticilerin ürünü tek makbuzda birleştirilmez, her satıcıya ayrı makbuz kesilir. Kardeşinin fındığını getiren üreticinin durumu tam da budur.
Alımdan sonrası: cari, kasa, stok
Makbuz işin bir parçası. Tüccarın asıl takibi, hangi üreticiye ne kadar ödendiği, kasada ne kaldığı ve depoya ne kadar ürün girdiğidir. Bien Bulut'ta e-Müstahsil, Ön Muhasebe ile aynı hesapta çalışır: cari hesaplar, kasa, banka ve stok aynı paneldedir. Sezon içinde dükkânda değilken kasa ve banka bakiyesini telefondan izlersiniz.

Ürünü sonra işleyip ya da toptan satıp fatura kesiyorsanız, satış tarafında e-Fatura ve e-Arşiv de aynı yerdedir. Toptan sevkiyat ve saha işleri için toptan dağıtım ve saha satış sayfamıza bakabilirsiniz.
Akınsoft ile e-Müstahsil
Akınsoft'un e-Dönüşüm başlıkları arasında e-Müstahsil de var ve WOLVOX ile kullanılıyor. Masaüstü muhasebeyi zaten Akınsoft WOLVOX ile yürüten bir işletmeyseniz e-Müstahsil'i aynı programın içinde açmak mantıklı olur. Bilmeniz gereken iki nokta:
Akınsoft'un kampanya metnine göre e-Müstahsil entegrasyonu yalnız EDM, Digital Planet (DTP) ve İzibiz altyapısıyla çalışıyor. Hangi altyapıyı kullandığınızı kurulumdan önce kontrol ederiz.
Akınsoft'ta e-Fatura, e-Arşiv, e-İrsaliye ve e-Müstahsil modülünün ücretsiz kullanımı için Akınsoft kontör bakiyesi gerekiyor.

Hangi programı kullanırsanız kullanın, elektronik belgeye geçmek için mali mühür ya da e-İmza gerekir; Akınsoft'un e-Müstahsil sayfası da bunu ön şart olarak sayıyor. Şahıs işletmesi için e-İmza, şirket için mali mühür başvurusunda da yardımcı oluyoruz.
Bien Bulut mu, Akınsoft mu?
İki tarafı da kuruyoruz: Akınsoft bayisiyiz, aynı zamanda Bien e-Fatura'nın Karadeniz bölge bayisiyiz. Fındık alıcısında seçim çoğu zaman bugün hangi programı kullandığınıza bağlıdır.
Konu | Bien Bulut e-Müstahsil | Akınsoft e-Müstahsil |
|---|---|---|
Nerede çalışır | İnternet üzerinden; bilgisayar ve telefon | WOLVOX ile, bilgisayara kurulu |
Sahada makbuz | Mobil cihazdan | Demoda gösteririz |
Üretici sorgusu | Kimlik ve vergi bilgisi sorgulanır | Demoda gösteririz |
Stopaj ve kesinti | Programda hesaplanır | Demoda gösteririz |
GİB raporu | Günlük rapor otomatik | Makbuz GİB'e raporlanır |
Altyapı şartı | Bien Bulut | EDM, DTP ya da İzibiz |
Kime uygun | Muhasebesini yeni kuran ya da buluta geçmek isteyen alıcı | WOLVOX kullanan işletme |
Ödeme biçimi | Aylık ya da yıllık plan | Lisans ve kontör, teklifle |
Kısacası: sezonda köy köy dolaşan, alımı sahada kaydetmek isteyen bir toplayıcı için Bien Bulut hızlı bir başlangıç. Yıllardır WOLVOX ile çalışan, stoğu ve muhasebesi orada duran bir firma için Akınsoft tarafında kalmak daha az zahmetli. Karar veremediyseniz demoda ikisini de açarız.
Önerilen paket
Fındık ya da tarım ürünü alan küçük ve orta bir işletme için Bien Bulut tarafında:
Bien Bulut e-Müstahsil Makbuzu: aylık ya da yıllık plan; teklifle.
Bien Bulut Muhasebe modülü: üretici cari hesapları, kasa, banka ve stok.
Satış tarafında fatura kesiyorsanız Bien Bulut e-Arşiv modülü ve kontör paketleri. e-Müstahsil makbuzunun kontörden nasıl düştüğünü kurulumda hesabınızda birlikte görürüz.
e-İmza ya da mali mühür.
Donanım: kantar başı için bilgisayar ya da tablet ve yazıcı. Tedarik ve kurulum, teklifle.
Akınsoft tarafında WOLVOX lisansı, e-Müstahsil ve kontör, mevcut programınıza göre teklifle verilir. Genel bilgi için e-Dönüşüm sayfamıza da bakabilirsiniz.
Nasıl kuruyoruz?
Uzaktan demo: ekran paylaşımıyla bir örnek üreticiye makbuz keser, stopajın nasıl düştüğünü ve GİB raporunu gösteririz.
Başvurular: e-İmza ya da mali mühür ve e-Müstahsil geçişi için gereken adımları sizin adınıza takip ederiz.
Cari ve ürün kartları: sürekli çalıştığınız üreticileri ve aldığınız ürünleri programa girer, kesinti ayarlarını mali müşavirinizle birlikte yaparız.
Sezon öncesi prova: hasat başlamadan, ağustos başında, alım yerinizdeki cihazdan deneme makbuzu keseriz. Kantar başındaki elemana iki dakikada makbuz kesmeyi öğretiriz.
Kurulum ve demo ücretsiz. Samsun ve çevresindeki alım yerlerine gelip yerinde kuruyoruz; Ordu, Giresun ya da Türkiye'nin başka bir yerindeyseniz kurulumu uzaktan yapıyoruz. Makbuz konusunda sezon boyunca telefonla yanınızdayız.
Sık sorulan sorular
Müstahsil makbuzunu çiftçi mi keser, alıcı mı?
Gerçek usulde vergilendirilmeyen üreticiden ürün alındığında makbuzu alıcı düzenler. Üreticinin vergi durumu önceden kontrol edilmelidir.
Vergi numarası olmayan çiftçiye makbuz kesilir mi?
Evet. Vergi numarası yoksa makbuz T.C. kimlik numarasıyla düzenlenir. Bien Bulut'ta üreticinin kimlik ve vergi bilgisi sorgulanabilir.
e-Müstahsil makbuzunda stopaj oranı kaç?
Oran ürüne ve alım şartlarına göre değişebilir ve mevzuatla güncellenebilir. Sayfada oran vermiyoruz; güncel oranı kurulumda mali müşavirinizle birlikte programa ayarlıyoruz.
Bir makbuza birden fazla ürün yazılır mı?
Aynı üreticiden alınan birden çok ürün, her biri kendi miktar ve fiyatıyla tek makbuza yazılabilir. Farklı üreticiler için ise ayrı makbuz kesilir.
Makbuzu çiftçiye WhatsApp'tan göndermek yeterli mi?
Bien'in rehberine göre hayır; kâğıt çıktı iki tarafça imzalanıp çiftçiye verilir. PDF bilgi amaçlıdır.
Sahada, internet zayıfken makbuz kesebilir miyim?
Bien Bulut mobil cihazdan makbuz kesmeye izin verir ama internet üzerinden çalışır. Alım yerinizdeki bağlantıyı demoda birlikte deneriz, gerekirse yedek bağlantıyı planlarız.
Hatalı makbuz iptal edilebilir mi?
Evet, uygun yöntemle iptal edilip doğru bilgilerle yeniden kesilir. Programdaki adımları demoda gösteririz.
Kurulum ücretli mi?
Hayır. Kurulum ve demo ücretsizdir; ücret program, kontör ve gerekirse cihazlar içindir.
Hasattan önce bir deneme yapalım
Bu ekranları kendi alımlarınızla görün: ücretsiz uzaktan demo. Birkaç üreticinizin bilgisini ve geçen sezonun bir alımını hazır tutun, makbuzu onunla keselim. Başvurmak için teklif formuna gidin ve konu alanına "Uzaktan demo – Fındık / e-Müstahsil" yazın; sizi arayıp saat belirleyelim. Telefon ve adres iletişim sayfasında.
Serbest meslek sahibi müşterileriniz de varsa: serbest meslek için e-SMM. Diğer işletme türleri için sektörler sayfamıza göz atın.
